Hem Hamile, hem Vegan Olunur mu? ­čĄ░

Veganlar ve Hamilelik: Murat K─▒n─▒ko─člu, Yeliz Utku, NHS, Amerikan Beslenme Derne─či, Hester Campbell vegan ebeveynlik─░lerleÔĄÁ´ŞĆ:┬á­čÄąVideo: Bir Annenin Tecr├╝besi┬á┬Ě┬á­čôâYeliz Utku yaz─▒lar─▒┬á┬Ě
­čÄąVideo: Dr Murat K─▒n─▒ko─člu┬á┬Ě ­čôâKevser Ba┼čkara makalesi┬á┬Ě
Ôä╣´ŞĆDi─čer┬á┬Ě┬á
­čĆąNHS bilgilendirmesi┬á┬Ě

Yan─▒t? Evet; bir├žok resmi kurulu┼čun da belirtti─či gibi, hem vegan, hem hamile olunur. Ama ├Ânce bir not:

Vegan bir kad─▒n─▒n hamileli─či, veganl─▒─č─▒ pek bilmeyenler i├žin ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ olabiliyor. Ne de olsa ‘veganl─▒k s─▒rad─▒┼č─▒, ekstrem, u├ž bir ya┼čam tarz─▒’.┬áBu inanca g├Âre de b├Âyle bir d├Ânemde vegan ya┼čamak do─čal olarak a┼č─▒r─▒ u├ž bir karar olmu┼č oluyor. Peki ger├žekten b├Âyle mi? Bu a┼č─▒r─▒ bir karar m─▒? Ya da veganl─▒─č─▒n kendisi ekstrem mi?

Veganlar─▒n hamileli─čini tart─▒┼čmadan ├Ânce, veganl─▒─č─▒n kendisi hakk─▒nda ne kadar do─čru bilgilere sahip oldu─čumuzu g├Âzden ge├žirmek faydal─▒ olabilir. Bilgi: Veganl─▒k nedir?­čî▒┬á┬Ě Neden veganl─▒k?­čĄö┬á┬Ě Sa─čl─▒k ve veganl─▒k­čĄżÔÇŹÔÖÇ´ŞĆ

Hayvanlardan elde edilen ├╝r├╝nler kullanmadan ya┼čaman─▒n “a┼č─▒r─▒”┬áya da “riskli” oldu─čuna dair bir inan├ž, herkesin hayat─▒n─▒n bir d├Âneminde olabiliyor. Sonu├žta g├╝n├╝m├╝z├╝n ├Â─črenilmi┼č al─▒┼čkanl─▒klar─▒ ve medyan─▒n veganl─▒─č─▒ ele al─▒┼č bi├žimi bizi bu tarz bir d├╝┼č├╝nceye itmeye m├╝sait.┬áHamilelik ise kulaktan dolma ├Ân yarg─▒lar ya da sansasyonel gazete haberleri ├╝st├╝nden tart─▒┼č─▒lmayacak kadar ├Ânemli ve dikkat edilmesi gereken bir konu.

Bu sayfada veganlar ve hamilelik konusuna dair baz─▒ kaynaklar─▒ bir arada bulabilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler, genel bir fikir vermesi a├ž─▒s─▒ndan ├Âzetlenerek al─▒nt─▒land─▒─č─▒ndan, beslenmenizi planlarken kapsaml─▒ bir uzman kayna─č─▒ yerine kullan─▒lmamal─▒.

­čÄą┬á─░zleyin: Hester Campbell’in hikayesi

Yeni anne olmu┼č bir vegan─▒n tecr├╝beleri (64sn)

Beslenme ve Diyetetik Akademisi

Amerikan Beslenme ve Diyetetik Akademisi‘ne (Amerikan Beslenme Derne─či) g├Âre, ‘vejetaryen beslenmeler’ olarak adland─▒r─▒lan ve veganl─▒─č─▒n da dahil oldu─ču beslenme bi├žimleri sa─čl─▒kl─▒ ve g─▒da a├ž─▒s─▒ndan yeterli. ─░yi planlanm─▒┼č bu beslenme bi├žimleri hamilelik, emzirme, bebeklik, ├žocukluk ve yeti┼čkinlik gibi hayat─▒n her d├Ânemindeki bireyler ve sporcular i├žin uygun.

Yeliz Utku’nun tecr├╝beleri

veganyemekler.comÔÇÖda Yeliz UtkuÔÇÖnun vegan hamilelik yaz─▒lar─▒┬ávegan ├žocuk yeti┼čtirmek isteyenler i├žin g├Âz at─▒lmas─▒ gereken de─čerli tecr├╝be ve bilgiler bulunduruyor.

Vegan hamilelikte nelere dikkat etmeli?┬áyaz─▒s─▒nda┬áYeliz Utku ┼ču ├Ânerilerini detaylar─▒yla a├ž─▒kl─▒yor:

  1. Hamilelikten ├Ânce bilgilenin
  2. B12 ve folik asit al─▒m─▒na ├Âzen g├Âsterin
  3. Yeterince protein al─▒n
  4. Demir al─▒m─▒n─▒z─▒ planlay─▒n
  5. Kalsiyum diyip ge├žmeyin
  6. Mikrobesinler
  7. G├╝ne┼č ─▒┼č─▒─č─▒ ve spor
  8. Moral.

Yaz─▒lar─▒ okumak i├žin t─▒klay─▒n

­čÄą┬áDoktor Murat K─▒n─▒ko─člu’ndan: Sa─čl─▒kta Do─črular

Dr. Murat K─▒n─▒ko─člu, Sa─čl─▒kta Do─črular serisinden bu videosunda Veganlarda Hamilelik konusunu ele al─▒yor (10dk)

Beslenme & ├çocuk Yeti┼čtirme: Kevser Ba┼čkara

Diyetisyen Kevser Ba┼čkara da Vegan Beslenme ├žocuklar i├žin uygun mu?┬ába┼čl─▒kl─▒ yaz─▒s─▒nda ├žocuk yeti┼čtirirken dikkat edilmesi gerekenleri ele al─▒yor. T├╝ketilmesi gereken kalsiyum, B12, ├žinko, demir ve lif gibi g─▒dalar hakk─▒nda bu yaz─▒larda detayl─▒ bilgiler bulabilirsiniz.

Çocukları ellerinden alınan aile haberleri yalan mıydı?

Medyada “ailelerinin ellerinden al─▒n─▒n vegan ├žocuklar”, “hayat─▒n─▒ kaybeden vegan bebek” ba┼čl─▒kl─▒ haberlere zaman zaman rastlanabiliyor. Trajedi dolu bu haberler ├žo─čunlukla sansasyonel bi├žimde sunuluyor. G├Ârmezden gelinen ise sorunlar─▒n vegan olmaktan de─čil, do─čru ve yeterli beslenmeye dikkat etmeyen sorumsuz ebeveynler olmaktan ya da bazen zaten veganl─▒k harici pratikler uygulamaktan kaynakland─▒─č─▒.

Sa─čl─▒kl─▒ bir beslenme i├žin, her zaman ├že┼čitlendirilmi┼č g─▒dalar ile yeterli besin al─▒nd─▒─č─▒na dikkat etmek ┼čart.┬áBritanya Ulusal Sa─čl─▒k Hizmetleri, Amerikan Tar─▒m Bakanl─▒─č─▒, Avustralya Ulusal Sa─čl─▒k ve Medikal Ara┼čt─▒rmalar Konseyi, Kanada Diyetisyenleri, Amerikan Beslenme ve Diyetetik Akademisi, ┬áBritanya Beslenme Vakf─▒, Avustralya Diyetisyenler Derne─či, Mayo Clinic, d├╝zg├╝n planlanm─▒┼č vegan beslenmenin hayat─▒n her d├Ânemine uygun oldu─čunu belirten kurulu┼člardan baz─▒lar─▒.


Devlet kurumlar─▒ndan bir g├Âr├╝┼č: NHS

─░ngiltere’nin kamu sa─čl─▒─č─▒ kurulu┼ču NHS, veganlar─▒n hamilelik ve ├žocuk yeti┼čtirirken dikkat etmesi gerekenlere dair yaz─▒lar─▒nda ├že┼čitli ├Ânerilerde bulunuyor. Bu yaz─▒lardan baz─▒ dikkat ├žeken noktalar ┼č├Âyle:
Hamileyken sa─čl─▒kl─▒ beslenmek hem kendi hem de bebe─činizin sa─čl─▒─č─▒ i├žin ├Ânemli. Veganlar─▒n dikkat etmesi gereken baz─▒ noktalar, yeterli demir al─▒m─▒, B12 al─▒m─▒, vitamin D al─▒m ve kalsiyum al─▒m─▒. Vegan olmayanlara da bir hat─▒rlatma: Hamilelerin pi┼čme oran─▒na g├Âre tavuk yumurtas─▒ ve baz─▒ hayvansal peynir ├že┼čitlerini t├╝ketmemeleri gerekiyor – i├žerebilecekleri listeria ve salmonella gibi bakteriler bebek ve anne sa─čl─▒─č─▒ a├ž─▒s─▒ndan tehlikeli.

Emzirme

Vegan beslenirken B12 ve D vitamini takviyesi al─▒yorduysan─▒z, emzirirken de almaya devam edin. Di─čer b├╝t├╝n vitamin ve mineralleri ├že┼čitli ve dengeli bir beslenme ile alabilirsiniz.
1 ya┼č─▒ndan k├╝├ž├╝k ve emzirilen olan bebekler, g├╝nde 8.5-10 mcg (mikrogram) aras─▒ D vitamini takviyesi almal─▒. Alt─▒ aydan be┼č ya┼č─▒na kadar ├žocuklara A ve C vitamini takviyeleri de tavsiye ediliyor. Fakat bebe─čin mamayla besleniyor olmas─▒ halinde gereken takviyeler de─či┼čiklik g├Âsterebilir. Bebekleri alt─▒ aya kadar yaln─▒zca emzirmek, onlar─▒ hastal─▒k ve enfeksiyonlardan korumaya yard─▒mc─▒ olur. Emzirilmeyen bebeklerin ishal, kusma ve solunum enfeksiyonlar─▒na yakalanma oran─▒ artar. Emzirme, anneler i├žin de meme kanseri riskini azalt─▒r ve yumurtal─▒k kanseri riskine kar┼č─▒ bir koruma sa─člayabilir. Bebekler yava┼č yava┼č kat─▒ besinlerle tan─▒┼čt─▒r─▒ld─▒ktan sonra, bir yandan anne s├╝t├╝ ile beslenmeye de yine devam edilmelidir. Emziremeyen vegan anneler i├žin, soya bazl─▒ bebek mamas─▒ tek alternatif. Bu mamaya ba┼člamadan ├Ânce sa─čl─▒k uzmanlar─▒na dan─▒┼čmalar─▒ gerekmektedir.

├çocuk yeti┼čtirme

├çocu─čunuzu hayvansal g─▒dalar olmadan (vegan) besliyorsan─▒z, yeterli protein ve demir almalar─▒ i├žin g├╝nde iki ya da ├╝├ž porsiyon sebze proteini veya yemi┼člere ihtiyac─▒ olacak.

Be┼č ya┼č─▒ndan k├╝├ž├╝k ├žocuklara bo─čaz─▒na ka├žma riski olaca─č─▒ i├žin b├╝t├╝n halde yemi┼čleri vermeyin. Yemi┼čleri iyice ufalay─▒p ├Â─č├╝t├╝n ya da g├╝zelce s├╝rme haline getirin.┬áF─▒nd─▒k/f─▒st─▒k gibi alerjilere dikkat etmeniz gerekir.

Alt─▒nc─▒ ayda kat─▒ g─▒daya ba┼člamak, vegan ya da de─čil, t├╝m bebekler i├žin ayn─▒ ┼čekilde ├Âneriliyor. Yaln─▒z ├žocu─čunuz b├╝y├╝d├╝k├že, vegan beslenirken az demir ve fazla lif al─▒yor olabilir. Yeterli demir ald─▒─č─▒ndan emin olmak ad─▒na, g├╝├žlendirilmi┼č kahvalt─▒l─▒k gevrekler, koyu ye┼čil sebzeler, ekmek, fasulye ve mercimek, kay─▒s─▒, incir, erik gibi kurutulmu┼č meyveler verebilirsiniz.

Meyve ve sebzelerdeki C vitamini demirin emilmesine yard─▒mc─▒ olur. Bu nedenle her ├Â─č├╝ne dahil edilmelidirler.

├çocu─čunuzun gerekli t├╝m besinleri ald─▒─č─▒ndan emin olmaya yard─▒mc─▒ olmak ad─▒na, bunlar─▒ daha k├╝├ž├╝k porsiyonlarla ve daha s─▒k ├Â─č├╝nlerle, araya bir iki at─▒┼čt─▒rmal─▒k ├Â─č├╝n dahil ederek, verebilirsiniz. Yeterli ├že┼čitlilikte g─▒dalar ald─▒─č─▒ndan emin olman─▒z gerek. Ayr─▒ca yeterli kalsiyum, B12 vitamini ve D vitamini ald─▒─č─▒ndan da emin olmal─▒s─▒n─▒z.

Sa─čl─▒k Bakanl─▒─č─▒, alt─▒ aydan be┼č ya┼č─▒na kadar t├╝m ├žocuklar─▒n A, C ve D vitamini i├žeren vitamin takviyesi almas─▒n─▒ tavsiye ediyor. Ayn─▒ zamanda emzirme d├Ânemindeki t├╝m bebeklerin de do─čumdan itibaren g├╝nl├╝k D vitamini takviyesi almas─▒ da ├Âneriliyor.

E─čer bebe─činizi emziriyorsan─▒z ve vegan besleniyorsan─▒z, D vitamini takviyesi alman─▒z ├Ânemli. Ayr─▒ca ekstra B12 vitaminine de ihtiyac─▒n─▒z olabilir.

├çocu─čunuzun yeterli enerji ve vitaminlere sahip olabilmesi i├žin yeterli ├že┼čitlilikle g─▒dalarla beslenmesine dikkat edin.

Vegan besinler hacmen b├╝y├╝k ve lif a├ž─▒s─▒ndan y├╝ksek olabiliyor. Bu da ├žocuklar─▒n hen├╝z yeterli kaloriyi almadan doymas─▒na neden olabilir. Bu nedenle ekstra takviye almalar─▒ gerekebilir. ├çocu─čunuzu kat─▒ g─▒daya ba┼člatmadan ├Ânce doktorunuzdan tavsiye alman─▒z ├Ânerilir.

Gen├ž ├žocuklar b├╝y├╝mek ve geli┼čmek i├žin ├žok enerjiye ihtiya├ž duyar. ├çocuklar─▒n─▒za kalorisi y├╝ksek besinler verin. Humus, muz, yemi┼č ve ├žekirdek s├╝rmeleri (tahin gibi, ya da kaju/yer f─▒st─▒─č─▒ ezmesi). Karbonhidratl─▒ besinlere de ihtiya├žlar─▒ olacakt─▒r. Fakat be┼č ya┼č─▒n alt─▒ndaki ├žocuklara yaln─▒zca tam tah─▒ll─▒ ve kepekli t├╝rlerini vermeyin, ├ž├╝nk├╝ lif olarak y├╝ksekler. Ekstra enerji i├žin bitkisel ya─člar─▒ yemeklerine ekleyebilirsiniz.

Baklagiller ve bakliyattan yap─▒lan besinler, ├žocuklar i├žin iyi bir protein kayna─č─▒. Yemi┼č ve ├žekirdek s├╝rmeleri de protein i├žerir. Bebekler ve be┼č ya┼č alt─▒ ├žocuklar i├žin her zaman p├╝t├╝rs├╝z versiyonlar─▒n─▒ kullan─▒n. ├çocu─čunuzu iki ya┼č─▒na veya sonras─▒na kadar emzirmek ya da onlara soya bazl─▒ bebek s├╝t├╝ vermek yeterli protein almas─▒na yard─▒mc─▒ olacakt─▒r. Soya bazl─▒ mama kullanmadan ├Ânce doktorunuza dan─▒┼č─▒n.

Kalsiyum, B12, omega 3 ya─č asidi. G├╝├žlendirilmi┼č soya i├žecekleri genelde kalsiyum eklenmi┼č oluyor. Ayr─▒ca baz─▒ g─▒dalar da kalsiyum ile g├╝├žlendiriliyor. Kahvalt─▒l─▒k gevrekler ve baz─▒ maya ├Âzleri B12 i├žeriyor. ├çocu─čunuzun B12 takviyesine de ihtiyac─▒ olabilir.

NHS kaynakları: Yazı 1Yazı 2

saglik
Faydal─▒ Sa─čl─▒k Bilgileri i├žin t─▒klay─▒n

Son g├╝ncelleme: 28 Temmuz 2017 ­čî▒┬áveganlik.org

Al─▒nt─▒lardan olu┼čan veganlik.org sa─čl─▒k kategorisi yaln─▒zca bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r, hukuki olarak t─▒bbi bir tavsiye, te┼čhis, tedavi niteli─či ta┼č─▒maz. Ara┼čt─▒rma sonu├žlar─▒ i├žin l├╝tfen sayfadaki ilgili akademik kaynaklar─▒ ziyaret edin.

sizin yorumunuz: