­čôŁ Cambridge Bilin├ž Deklarasyonu

7 Temmuz 2012 tarihinde Cambridge’de yay─▒nlanan bildirgenin T├╝rk├že terc├╝mesi [1]

Deklarasyona dair Z├╝lal Kalkandelen yorumuÔĄÁ´ŞĆ
Deklarasyonun ─░ngilizce orijinaliÔĄÁ´ŞĆ

Cambridge Bilin├ž Deklarasyonu*

Bu 7 Temmuz 2012 g├╝n├╝nde, alan─▒nda uzman n├Ârofarmakologlardan, n├Ârofizyolojistlerden, n├Âroanatomistlerden ve n├Ârologlardan olu┼čan uluslararas─▒ bir bilim insan─▒ grubu, bilin├žsel deneyimin insan ve insan harici hayvanlarda n├Ârobiyolojik substratlar─▒n─▒ ve buna ba─čl─▒ hareketlerini yeniden de─čerlendirmek ├╝zere Cambridge ├ťniversitesiÔÇÖnde bir araya geldiler. Bu konunun kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ ara┼čt─▒rmalar─▒ndaki engel, insan harici hayvanlar─▒n ve s─▒kl─▒kla insanlar─▒n, i├žsel ve ruhsal durumlar─▒ hakk─▒nda a├ž─▒k ve kolayca ileti┼čim kurmamas─▒ olsa da, a┼ča─č─▒daki g├Âzlemler a├ž─▒k├ža ortaya konulabilir:

┬Ě Bilin├ž alan─▒ndaki ara┼čt─▒rmalar h─▒zla d├Ân├╝┼čmekte. ─░nsan ve insan harici hayvan ara┼čt─▒rmalar─▒nda pek ├žok yeni teknik ve stratejiler geli┼čtirilmekte. Sonu├ž olarak, daha fazla bilgi kolayca ula┼č─▒labilir hale gelmekte ve bu alandaki ge├žmi┼čten gelen pe┼čin h├╝k├╝mlerin d├Ânemsel yeniden de─čerlendirmesini gerektirmektedir. ─░nsan harici hayvanlar ├╝zerinde yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar g├Âsterdi ki, bilin├žsel deneyim ve alg─▒ ile ba─člant─▒l─▒ homolog beyin devreleri, bu deneyimler i├žin gerekli olup olmad─▒klar─▒n─▒ anlamak amac─▒yla se├žici ┼čekilde kolayla┼čt─▒r─▒labiliyor ve kesintiye u─črat─▒labiliyor. Buna ek olarak, insanlarda, bilincin korelasyonlar─▒n─▒ ara┼čt─▒rmak i├žin yeni invazif olmayan teknikler mevcut.

┬Ě Duygular─▒n sinirsel alt tabakalar─▒n─▒n kortikal yap─▒larla s─▒n─▒rl─▒ olmad─▒─č─▒ g├Âz├╝kmektedir. Nitekim, insanlarda duygusal durumlar s─▒ras─▒nda uyar─▒lan subkortikal sinir a─člar─▒, di─čer hayvanlarda da duygusal davran─▒┼člar olu┼čturmakta kritik derecede ├Ânemlidir. Ayn─▒ beyin b├Âlgelerinin yapay uyand─▒r─▒l─▒┼č─▒ insanlarda da, insan olmayan hayvanlarda da m├╝tekabil davran─▒┼č ve hisler ├╝retir. ─░nsan olmayan hayvanlarda, i├žg├╝d├╝sel duygularla ba─člant─▒l─▒ davran─▒┼člar─▒, beynin neresinde olursa olsun, ortaya ├ž─▒karan her yerde, takip eden davran─▒┼člar─▒n ├žo─ču, ├Âd├╝llendiren ve cezaland─▒ran i├ž durumlar da dahil olmak ├╝zere, deneyimlenen duygu durumlar─▒yla tutarl─▒l─▒k g├Âsterir. ─░nsanlarda bu sistemlerin derin beyin uyar─▒m─▒ da benzer duygulan─▒m durumlar─▒ olu┼čturabilir. Duygulan─▒m ile ili┼čkili sistemler, sinirsel homolojilerin bol oldu─ču subkortikal b├Âlgelerde yo─čunla┼čmaktad─▒r. Neokortekse sahip olmayan gen├ž insan ve insan harici hayvanlar, bu beyin-zihin i┼člevlerini muhafaza etmektedir. ├ťstelik, b├Âceklerde ve kafadanbacakl─▒ yumu┼čak├žalarda (├Âr., ahtapot) a┼čikar oldu─ču gibi, dikkatlilik, uyku ve karar verme davran─▒┼čsal/elektrofizyolojik durumlar─▒n─▒ destekleyen sinirsel devreler, evrimde omurgas─▒z yay─▒l─▒m─▒ kadar erken bir d├Ânemde ortaya ├ž─▒km─▒┼č g├Âr├╝nmektedir.

┬Ě Ku┼člar, davran─▒┼č, n├Ârofizyoloji ve n├Âroanatomileriyle bilin├žlili─čin paralel evrimine dair ├žarp─▒c─▒ bir ├Ârnek sunmaktad─▒r. ─░nsana benzer en yak─▒n bilin├žlilik seviyelerine dair kan─▒tlar Afrika gri papa─čanlar─▒nda g├Âzlemlenmi┼čtir. Memeliler ve ku┼člar─▒n duygusal a─člar─▒ ve bili┼čsel mikro devreleri, daha ├Ânce d├╝┼č├╝n├╝lenden ├žok daha fazla denge┼čiktir. Dahas─▒, belirli ku┼č t├╝rlerinin, memelilerin REM uykusu da dahil olmak ├╝zere, sinirsel uyku ├Âr├╝nt├╝leri, ve ├žizgili ispinozlarda kan─▒tland─▒─č─▒ ├╝zere, ├Ânceden memeli neokorteksi gerektirdi─či d├╝┼č├╝n├╝len n├Ârofizyolojik ├Âr├╝nt├╝ler bulundurdu─ču g├Âzlemlenmi┼čtir. Ayna ├Âz fark─▒ndal─▒k testi ├žal─▒┼čmalar─▒nda saksa─čanlar─▒n insanlarla, ┼čempanzelerle, yunuslarla ve fillerle ├žarp─▒c─▒ benzerlikler sergiledi─či g├Âzlemlenmi┼čtir.

┬Ě ─░nsanlarda, baz─▒ hal├╝sinojen maddelerin etkisi, kortikal ileri besleme ve geribildirim s├╝re├žlerinde bir aksama ile ili┼čkili g├Âr├╝nmektedir. ─░nsanlarda bilin├žli davran─▒┼člar─▒ etkiledi─či bilinen farmakolojik m├╝dahaleler, insan harici hayvanlarda da benzer davran─▒┼č sapmalar─▒na yol a├žmaktad─▒r. ─░nsanlarda, fark─▒ndal─▒─č─▒n kortikal etkinlik ile korelasyona girdi─čini g├Âsteren kan─▒tlar vard─▒r; – subkortikal veya erken kortikal i┼člemenin muhtemel katk─▒lar─▒n─▒ hari├ž tutmayarak – ayn─▒ g├Ârsel fark─▒ndal─▒kta oldu─ču gibi. ─░nsan ve insan harici hayvan duygular─▒n─▒n homolog subkortikal beyin a─člar─▒ndan do─čdu─čuna dair kan─▒t, evrimsel olarak payla┼č─▒lan ilkel duyu┼čsal qualiaÔÇáya dair g├╝├žl├╝ kan─▒t sa─člar.

┼×unu beyan ederiz: “Bir neokorteksin bulunmamas─▒, bir organizman─▒n duygulan─▒m hallerini ya┼čamas─▒n─▒ engellememektedir. Ayn─▒ noktada bulu┼čan ortak kan─▒tlar, insan harici hayvanlar─▒n n├Âroanatomik, n├Ârokimyasal ve n├Ârofizyolojik bilin├ž durumlar─▒n─▒n substratlar─▒na ve kas─▒tl─▒ davran─▒┼č sergileme kapasitesine sahip olduklar─▒n─▒ g├Âsterir. Sonu├ž olarak, delillerin a─č─▒rl─▒─č─▒ g├Âstermektedir ki, insanlar bilin├ž olu┼čturan n├Ârolojik substratlara sahip olma konusunda benzersiz de─čildir. Aralar─▒nda t├╝m memelilerin, ku┼člar─▒n ve ahtapotlar da dahil olmak ├╝zere bir├žok varl─▒─č─▒n da bulundu─ču insan harici hayvanlar da bu n├Ârolojik substratlara sahiplerdir.ÔÇŁ

*Cambridge Bilin├ž Deklarasyonu Philip Low taraf─▒ndan yaz─▒lm─▒┼č ve Jaak Panksepp, Diana Reiss, David Edelman, Bruno Van Swinderen, Philip Low ve Christof Koch taraf─▒ndan d├╝zenlenmi┼čtir. Deklarasyon, 7 Temmuz 2012 tarihinde, Cambridge, Birle┼čik Krall─▒kÔÇÖta, Cambridge ├ťniversitesi Churchill KolejiÔÇÖndeki ÔÇť─░nsan ve insan harici Hayvanlarda Bilin├žÔÇŁ ba┼čl─▒kl─▒ Francis Crick Anma Konferans─▒ÔÇÖnda Low, Edelman ve Koch taraf─▒ndan halka ilan edilmi┼čtir. Deklarasyon du Vin Oteli, Balfour RoomÔÇÖda, Stephen HawkingÔÇÖin de mevcudiyetinde bizzat ayn─▒ ak┼čam konferans kat─▒l─▒mc─▒lar─▒ taraf─▒ndan imzalanm─▒┼čt─▒r. ─░mza seremonisi, CBS 60 Minutes taraf─▒ndan kayda ge├žirilmi┼čtir.

ÔÇá┼čahsi ve ki┼čiyle yak─▒ndan ba─člant─▒l─▒ tecr├╝benin niteli─či/do─čas─▒

[1] T├╝rk├že terc├╝me: Yasemin K├╝├ž├╝kler, Gamze ├ľzt├╝rk ve Emir ├çelik.
Deklarasyona dair detaylar hakk─▒nda T├╝rk├že kaynak olu┼čturma ama├žl─▒ haz─▒rlanm─▒┼čt─▒r. Bu terc├╝menin akademik kullan─▒m─▒ ├Âncesi, deklarasyonda ge├žen bilimsel terimlerin T├╝rk├že’deki akademik kullan─▒mlar─▒n─▒n yeniden do─črulanmas─▒ ├Ânerilir.


Konu hakk─▒nda, yazar Z├╝lal Kalkandelen’in “7 Temmuz 2012” ba┼čl─▒kl─▒ yorumu: ­čĹç

Z├╝lal Kalkandelen┬á┬Ě 9 Eyl├╝l 2012 ┬Ě┬ázulalkalkandelen.com

─░nsanlar bilin├ž sahibi tek canl─▒ de─čil; Hayvanlar da insanlarla k─▒yaslanabilecek derecede bilince sahip. Bu, aralar─▒nda b├╝t├╝n memeliler, ku┼člar ve ahtapotun da oldu─ču bir├žok canl─▒ i├žin ge├žerli.ÔÇŁBu a├ž─▒klamay─▒ yapanlar, 7 TemmuzÔÇÖda ─░ngiltereÔÇÖnin Cambridge ├ťniversitesiÔÇÖnde d├╝zenlenen uluslararas─▒ bir konferansta toplanan bilim insanlar─▒. ÔÇť─░nsanda ve Hayvanda Bilin├žÔÇŁ ba┼čl─▒─č─▒ alt─▒nda ger├žekle┼čtirilen Francis Crick Anma Konferans─▒ÔÇÖnda, aralar─▒nda Stephen HawkingÔÇÖin de bulundu─ču 15 uzman, bu sonucu kan─▒tlayacak bilgileri sundular.Konferans─▒n sonunda Cambridge Bilin├ž Deklarasyonu’nun (ÔÇťThe Cambridge Declaration of ConsciousnessÔÇŁ) imza t├Âreni, CBS 60 Minutes program─▒ taraf─▒ndan kaydedilmi┼č ama bizim medya, bilim ad─▒na bir devrim niteli─činde olan b├Âyle bir olayla ilgilenmedi tabii…

Hayvanlarda bilin├ž olgusu, asl─▒nda bug├╝ne kadar yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar─▒n da g├Âsterdi─či ve konuyla ilgili olanlar─▒n tart─▒┼čt─▒─č─▒ bir ger├žekti. Hatta evinde hayvan besleyen her insan─▒n fark edece─či ┼čekilde, hayvanlar─▒n da ac─▒ ├žektikleri, sevindikleri ya da belli bir hedefe y├Ânelik olarak karar ald─▒klar─▒ bilinir. Ama ne zaman bu konu a├ž─▒lsa, ya maymunlar ya da insanlarla daha i├ž i├že bir hayat s├╝ren kedi ve k├Âpek d├╝┼č├╝n├╝l├╝r.

Oysa geli┼čmi┼č bir bilince sahip hayvanlar onlarla s─▒n─▒rl─▒ de─čil. Ge├žen g├╝nlerde televizyonda rastlad─▒─č─▒m bir belgeselde fillerin bir sorun kar┼č─▒s─▒nda nas─▒l i┼čbirli─čine gittiklerini, bir ku┼čun yiyece─čine g├Âz diken rakibini atlatmak i├žin plan yapt─▒─č─▒n─▒ g├Âzlerimle g├Ârd├╝m.

Cambridge DeklarasyonuÔÇÖnun ├Ânemi, hayvanlarda bilin├ž olgusuna ├žok daha geni┼č bir boyut kazand─▒rarak, ┼ču c├╝mlelerle bilimsel olarak ortaya koymas─▒: ÔÇťAyn─▒ noktada bulu┼čan ortak kan─▒tlar, hayvanlarda n├Âroanatomik, n├Ârokimyasal ve n├Ârofizyolojik bilin├ž durumlar─▒n─▒n alt katmanlar─▒n─▒n var oldu─čunu ve hayvanlar─▒n kas─▒tl─▒ davran─▒┼člar g├Âsterme kapasitesi ta┼č─▒d─▒klar─▒n─▒ g├Âstermektedir. Bunun sonucu olarak, elimizdeki kan─▒tlara g├Âre, insan, bilin├ž olu┼čturan n├Ârolojik altyap─▒ya sahip tek canl─▒ de─čildir. Aralar─▒nda b├╝t├╝n memeliler, ku┼člar ve ahtapot gibi bir├žok canl─▒n─▒n da bulundu─ču hayvanda bu n├Ârolojik altyap─▒ bulunmaktad─▒r.ÔÇŁ

***

Peki bu deklarasyonun etkileri ne olur? Bu sorunun yan─▒tlar─▒na, metne imza koyanlardan, Standford ve MITÔÇÖde ara┼čt─▒rmalar yapan Kanadal─▒ Philip LowÔÇÖun bir r├Âportaj─▒nda rastlad─▒m.

Bug├╝ne kadar hayvanlar─▒n bilince sahip olmad─▒─č─▒n─▒ iddia etmenin insanlar i├žin kolay yol oldu─čunu ama art─▒k bundan sonra bilmiyorduk diyemeyece─čimizi s├Âyl├╝yor. Hayvan haklar─▒na etkisi konusunda ise, bilimin topluma ne yapmas─▒ gerekti─čini dikte etmeyece─čini, g├Ârevlerinin sadece bulduklar─▒ verileri sunmak oldu─čunun alt─▒n─▒ ├žiziyor.

Ancak gelecekte toplumlar─▒n daha az hayvan─▒ kendi ama├žlar─▒ i├žin kullan─▒r hale gelece─čini d├╝┼č├╝n├╝yor Low. ÔÇťYapmam─▒z gereken, daha az y─▒k─▒c─▒ ├ž├Âz├╝mler bulmak. ─░nsan hayat─▒ ├╝zerine ara┼čt─▒rmalar yapmak i├žin ba┼čka hayatlar─▒ sona erdirmek zorunda de─čiliz. Hayvan hayat─▒na sayg─▒ duyan daha iyi teknolojiler geli┼čtirebilirizÔÇŁ diyor.

ÔÇťBuldu─čunuz veriler sizi ki┼čisel olarak nas─▒l etkiledi?ÔÇŁ sorusuna verdi─či yan─▒t etkileyici: ÔÇťSan─▒r─▒m vegan olaca─č─▒m. Hayvanlar hakk─▒ndaki bu yeni bulgulardan, ├Âzellikle onlar─▒n ac─▒y─▒ deneyimlerken ya┼čad─▒klar─▒ zul├╝mden etkilenmemek olanakl─▒ de─čil.ÔÇŁ

7 Temmuz 2012, insan-hayvan ili┼čkisinde ├žok ├Ânemli bir tarih olarak kayda ge├žti. Acaba bu geli┼čmeler, insano─člunu nas─▒l etkileyecek? Acaba LowÔÇÖun sergiledi─či duyarl─▒l─▒─č─▒ ka├ž ki┼či hissedecek? Yoksa bilim g├Ârmezden gelinmeye devam m─▒ edilecek?

Bu yaz─▒ ilk olarak 9 Eyl├╝l 2012 tarihinde Cumhuriyet Pazar Dergi’de yay─▒nland─▒.


(Orijinal deklarasyonu┬áfcmconference.org adresinde yer alan┬ápdf kayna─č─▒nda g├Âr├╝nt├╝lemek i├žin t─▒klay─▒n)

The Cambridge Declaration on Consciousness*

On this day of July 7, 2012, a prominent international group of cognitive neuroscientists, neuropharmacologists, neurophysiologists, neuroanatomists and computational neuroscientists gathered at The University of Cambridge to reassess the neurobiological substrates of conscious experience and related behaviors in human and non-human animals. While comparative research on this topic is naturally hampered by the inability of non-human animals, and often humans, to clearly and readily communicate about their internal states, the following observations can be stated
unequivocally:

´éĚ The field of Consciousness research is rapidly evolving. Abundant new techniques and strategies for human and non-human animal research have been developed. Consequently, more data is becoming readily available, and this calls for a periodic reevaluation of previously held preconceptions in this field. Studies of non-human animals have shown that homologous brain circuits correlated with conscious experience and perception can be selectively facilitated and disrupted to assess whether they are in fact necessary for those experiences. Moreover, in humans, new non-invasive techniques are readily available to survey the correlates of consciousness.

´éĚ The neural substrates of emotions do not appear to be confined to cortical structures. In fact, subcortical neural networks aroused during affective states in humans are also critically important for generating emotional behaviors in animals. Artificial arousal of the same brain regions generates corresponding behavior and feeling states in both humans and non-human animals. Wherever in the brain one evokes instinctual emotional behaviors in non-human
animals, many of the ensuing behaviors are consistent with experienced feeling states, including those internal states that are rewarding and punishing. Deep brain stimulation of these systems in humans can also generate similar affective states. Systems associated with affect are concentrated in subcortical regions where neural homologies abound. Young human and nonhuman animals without neocortices retain these brain-mind functions. Furthermore, neural circuits supporting behavioral/electrophysiological states of attentiveness, sleep and decision
making appear to have arisen in evolution as early as the invertebrate radiation, being evident in insects and cephalopod mollusks (e.g., octopus).

´éĚ Birds appear to offer, in their behavior, neurophysiology, and neuroanatomy a striking case of parallel evolution of consciousness. Evidence of near human-like levels of consciousness has been most dramatically observed in African grey parrots. Mammalian and avian emotional networks and cognitive microcircuitries appear to be far more homologous than previously thought. Moreover, certain species of birds have been found to exhibit neural sleep patterns similar to those of mammals, including REM sleep and, as was demonstrated in zebra finches,
neurophysiological patterns, previously thought to require a mammalian neocortex. Magpies in particular have been shown to exhibit striking similarities to humans, great apes, dolphins, and elephants in studies of mirror self-recognition.

´éĚ In humans, the effect of certain hallucinogens appears to be associated with a disruption in cortical feedforward and feedback processing. Pharmacological interventions in non-human animals with compounds known to affect conscious behavior in humans can lead to similar perturbations in behavior in non-human animals. In humans, there is evidence to suggest that awareness is correlated with cortical activity, which does not exclude possible contributions by subcortical or early cortical processing, as in visual awareness. Evidence that human and nonhuman
animal emotional feelings arise from homologous subcortical brain networks provide compelling evidence for evolutionarily shared primal affective qualia.

We declare the following: ÔÇťThe absence of a neocortex does not appear to preclude an organism from experiencing affective states. Convergent evidence indicates that non-human animals have the neuroanatomical, neurochemical, and neurophysiological substrates of conscious states along with the capacity to exhibit intentional behaviors. Consequently, the weight of evidence indicates that humans are not unique in possessing the neurological substrates that generate consciousness. Nonhuman animals, including all mammals and birds, and many other creatures, including octopuses, also possess these neurological substrates.ÔÇŁ

* The Cambridge Declaration on Consciousness was written by Philip Low and edited by Jaak Panksepp, Diana Reiss, David Edelman, Bruno Van Swinderen, Philip Low and Christof Koch. The Declaration was publicly proclaimed in Cambridge, UK, on July 7, 2012, at the Francis Crick Memorial Conference on Consciousness in Human and non-Human Animals, at Churchill College, University of Cambridge, by Low, Edelman and Koch. The Declaration was signed by the conference participants that very evening, in the presence of Stephen Hawking, in the Balfour Room at the Hotel du Vin in Cambridge, UK. The signing ceremony was memorialized by CBS 60 Minutes.

Son G├╝ncelleme: 21 Aral─▒k 2017 ­čî▒┬áveganlik.org

Bir cevap yaz─▒n

E-posta hesab─▒n─▒z yay─▒mlanmayacak.