HIV ile Yaşam: Röportajlar ve 5 Güncel Bilgi🌱➕

HIV ile ilgili farkındalığı arttırmak amacıyla düzenlenen 1 Aralık Dünya AIDS günü ve 1-7 Aralık Kırmızı Kurdele haftası için veganlik.org, HIV ile yaşayanların tecrübelerini dinledi ve HIV hakkında herkesin bilmesi gereken son güncel bilgileri derledi 🔻

Yazı ve röportajlar: Emir Nagev · veganlik.org

HIV’in 1980’li yıllarda AIDS’e yol açarak yaşattığı acı verici tecrübelerin üstünden yıllar geçti. Bugün HIV kontrol altına alınabilen ve bulaşıcılığı engellenebilen, tedaviye erişebilenlerin yaşam standardını pek etkilemeyen bir virüs haline geldi.

En büyük sorun, toplumda halen yoğun bir şekilde devam eden ötekileştirme. HIV hakkındaki bilgilerimizin zayıf olması, birçok insanın hayatını riske sokuyor; HIV’le yaşayanların eşit yaşam standartları sürmesine engel oluyor.

Tıbbi gelişmeler sayesinde Avrupa’nın en büyük cinsel sağlık kliniği Londra 56 Dean Street, HIV tanılarında iki yılda %80 azalma kaydetti – danışmanlar tanıların sıfıra inmesini umut ediyor.

Peki bu gelişmeler nedir? Ve Türkiye’deki durum nasıl? veganlik.org, 1 Aralık için HIV ile yaşayan veganların tecrübelerini dinledi; HIV hakkında herkesin bilmesi gereken güncel bilgileri derledi ℹ️

💬 ABD’li Hemşire Daniel Dyviniak ile Röportaj ·
💬 İstanbul’dan Emre, HIV ile yaşamı anlatıyor ·
ℹ️HIV Hakkında Bilmeniz Gereken 5 Güncel Bilgi 👇 ·

 Amerikalı Hemşire Daniel Dyviniak ile röportaj 💬

Daniel Dyviniak, 2013’ten beri HIV ile yaşıyor ve HIV konusunda bilinci arttırmak için çabalarını sürdürüyor. Dyviniak, veganlik.org‘un sorularını yanıtladı:

Ötekileştirme tam olarak tedaviye kavuşamamış olsa da, HIV tedavisi son yıllarda birçok gelişme kat etti. Bunlar hakkında ne söylemek istersiniz?

Ötekileştirme kesinlikle tedavi edilmedi, ama HIV tanısı hakkında açık olan birçok insanın bizi doğru yöne taşımaya yardımcı olduğuna inanıyorum. Bilebileceğiniz gibi HIV statüm hakkında çok açığım ve kişisel hayatımda da buna devam ediyorum. İş arkadaşlarımı ve dostlarımı bu konuda sıkça bilgilendiriyorum. Özellikle sağlık alanında çalışan bir hemşire olarak, benimle çalışan insanların HIV hakkında bilinçli olması önemli, HIV ile yaşayan başka birçok hasta daha hastanede ve sağlık kurumlarında hizmet alıyor.

Sağlık alanındaki gelişmeler harika! Ben 2013’te tanı aldığımda yalnızca iki çeşit günlük tek tablet (kombo hap) vardı. Sanırım artık 6 adet seçenek var.

HIV’le yaşayan insanların yemek ya da yaşam alışkanlıklarına dair özel olarak dikkat etmesi gereken noktalar var mı? 

HIV ile yaşayanların sağlıklarına dikkat etmeleri çok önemli. Ben aslında beslenme dersim için HIV ve beslenme hakkında bir makale de yazdım. İlaçlar ve HIV insanın vücudunda birçok şeyi değiştiriyor. HIV ile yaşayan birisinin vücudunda yağların sindirilmesinin daha zor olduğunu bilmek önemli – yüksek yağlı gıdalarla beslenen birisi sindirim sıkıntıları yaşayabilir. İlaçlar özellikle böbrek ve karaciğere baskı uygulayabiliyor ve kolesterolü yükseltmeye eğilimli.

Ben, vücudun önemli organlarının gördüğü zararı minimize etmek adına kesinlikle vegan beslenmeyi savunuyorum. Egzersiz yapmak da önemli; alkollü içecek kullanımına da dikkat etmeli. Ben yılda birkaç kez dışında içki içmiyorum. Aşırı alkol tüketiminin ilaçların tutunmasına dair negatif bir etkisi söz konusu olabiliyor. Akşamdan kalma insanlar çoğu zaman ilaçlarını almayı unutabiliyor, bu da ilaca karşı bağışıklık oluşmasına direnç geliştirilmesine sebep olabiliyor.

Siz ne zaman ve hangi nedenle vegan olmuştunuz?

HIV tanısı aldıktan neredeyse tam bir yıl sonra vegan olmaya karar verdim. Bunun nedeni bencilce bir şey değildi; çiftlik hayvanlarının suistimali hakkında yeni bilgiler ediniyordum ve öğrendiklerim kalbimi kırdı. Sonunda gıda için kullanılan hayvanlar ve yemek arasındaki bağlantıyı kurdum.

3 gün boyunca vejetaryen oldum ve sonrasında bu işi yarım yamalak yapamayacağıma karar verip vegan oldum – kendimi tamamen hayvanlara ve onlara zarar vermeyi sürdürmemeye adadım.

New 'do 💇🏼‍♂️ #vegansofig #joyfulvegan #vegan #hivpositive

A post shared by Daniel Dyviniak (@vegandan26) on

Siz de bir sağlık çalışanısınız. HIV söz konusu olunca insanlar, hatta bazı doktorlar, bu “ekstrem” ya da “zayıf” beslenme alışkanlığının HIV ile yaşayan birisi için sağlıksız olduğunu söyleyebiliyor. Bu doğru mu?

Birçok doktor – hatta çoğu doktor – tıp eğitimi alıyor, beslenme eğitimi değil. Benim kişisel bulaşıcı hastalıklar doktorumun vegan olmamla ilgili herhangi bir sorunu yok; sadece B12 seviyemin uygun olduğundan emin olmak için kan testleri yapıyor. Bunun için günlük kompleks B vitamini alıyorum ben de. Bana her zaman kan sayımımın çok iyi olduğunu belirtiyor ve vegan olma kararımı destekliyor 🌱


İstanbul’dan bir tecrübe: Emre, Hiv ile yaşamı anlatıyor 💬

HIV ile yaşam tecrübesini veganlik.org ile paylaşan Emre, İstanbul’dan ve 24 yaşında. Yaklaşık bir yıldır HIV ile yaşıyor. HIV ile yaşamanın tek sıkıntısının, toplumdaki bilinçsizlik nedeniyle olduğuna dikkat çekiyor.

HIV’le ilgili yaşanan gelişmeler hakkında fikriniz nedir?

80’lerde ve 90’larda dünyada HIV hızla yayıldı ve büyük bir tabu haline geldi. Fakat günümüzde düzenli ilaç kullanımında insanlar ömrünü sağlıklı ve kaliteli bir şekilde yaşayabiliyor. Bulaş oldukça düşük seviyelere iniyor; üstelik düzenli ilaç kullanımı ile HIV bulaşısı riski söz konusu olmuyor! Bu mükemmel bir gelişme. Henüz tedavisi bulunmasa da durdurmak mümkün. Bu durum birçok hastanın hayatını kurtardı ve Hiv üzerine tabuları yıkmaya başlıyor.

Tabular yıkılıyor mu gerçekten? İnsanlar HIV hakkında bilgi sahibi mi çevrenizde?

Türkiye toplumu için tabuların yıkıldığı söylenemez. Çevrem HIV üzerine bilgi sahibi değil. Duyduklarında ilk akıllarına gelen şey HIV’in nasıl bir hastalık olduğundan ziyade, ne tür “ahlaksızlıklarla” bulaştığı. Türkiye’de hala gerçek bir tabu; ve Avrupa’da gün geçtikçe azalmasına rağmen, Türkiye’de daha fazla insan HIV tanısı alıyor.

Ben alacağım muhtemel negatif tepkilerden ötürü çok yakın çevrem dışında başkalarıyla paylaşmamayı tercih ediyorum. Ama bu sebeple işinden kovulan, birlikteliğini sonlandıran ya da bazı doktorlar tarafından ameliyat edilmek istenmeyen ve ayrımcılığa uğrayan bir çok insan tanıyorum.

Peki HIV ilaçlarının olası yan etkileri nedeniyle nelere dikkat etmek gerek?

Özellikle son çıkan ilaçların yan etkisi yok denecek kadar az. Zaten 3 ayda bir testlerle sıkı sıkıya takip ediliyor. Kişinin kendi özel durumuna göre ilaç seçiliyor.

HIV pozitif insanların ilaçlarını düzenli almaları yanında yapması gereken sağlıklı beslenip, aktif bir yaşam sürmek. Aslında bu her insanın yapması gereken şey. HIV pozitif insanların negatif olanlardan bir farkı olmadığı için, bir sıkıntı da yok bu konuda.

Siz nasıl besleniyorsunuz? Veganlığın bilinen pozitif ya da negatif bir etkisi var mı beslenmeye dair?

Benim vegan beslenmeye başladığım dönem, teşhis aldığım döneme denk geliyor. Sağlık nedenleriyle vegan olma kararı almadım, ama işin bonusu oldu.

HIV ve veganlık üzerine bilimsel bir makaleye denk gelmedim. Ama zaten hayvansal gıdaların tüm o yıkıcı etkilerinden uzakta, içiniz rahat besleniyorsunuz. Bu da benim için son derece önemli.

Vegan olmak bana her şeye dair pozitif bakış açısı ve umut veriyor. Teşhis sürecinde, hastalığı kabullenme aşamasında bu bakış açısının katkısını kesinlikle yadırgayamam.

Vegan olma nedeniniz neydi peki? Bu süreçte karşılaştığınız doktorların herhangi bir yorumu oldu mu bu konuda?

Ben hayvanlar için vegan oldum; onların gerçekten sevip hissedebildiklerini anladım. Böyle varlıkların yavruları için ürettikleri sütü içemem; boğazlarını kesip etini yiyemem.

Her doktora vegan olduğumu ve bunun tedavimde herhangi bir negatif etkisi olup olmayacağını sordum. Hepsi bir sorun olmayacağında hemfikir. Tüm doktorların söylediği dengeli, taze, sağlıklı gıdalara yönelmek gerektiği idi. Vegan beslenme de bunu bana oldukça sağlıyor.

Önceki yıllarla karşılaştırınca HIV tedavisinde zaten bir nevi “geleceği” yaşıyoruz belki; ama tedavi ve mücadelenin bundan sonraki geleceğine nasıl bakıyorsunuz?

HIV tedavisi inanılmaz yol aldı. Ama mücadelesi icin aynı şeyi söylemek mümkün değil. Türkiye’de hala HIV ile yaşayanlara inanılmaz ön yargılar beslenebiliyor; insanlar ayrımcılığa da uğruyor. Toplumun geneline yayılan daha çok kampanya ve etkinlikler büyük bir ihtiyaç.

Doktorlar HIV tedavisinin önümüzdeki yıllarda kesin çözüme kavuşacağına inanıyor. Bu oldukça heyecan verici. Bugün bilim sayesinde çok daha ferah, kaliteli hayat sürdürebiliyoruz. Bu sebeple ne olursa olsun bilimi kılavuzumuz olmaktan çıkatmamak gerek. Tabuları, duvarları sadece bilim ile yıkabiliriz 🌱


ℹ️ Hiv Hakkında Herkesin Bilmesi Gereken 5 Güncel Bilgi:

Günümüzde HIV günlük ilaç alımı gerektiren kronik bir durumdan ibaret. HIV (İnsan Bağışıklık Yetmezlik Virüsü), tedavi edilmezse bulaşıcı olan ve zamanla AIDS‘e (Edinilmiş Bağışıklık Eksikliği Sendromu) yol açan bir virüs. Tedaviyi sürdüren HIV pozitif bireylerin yaşam süresi ve koşulları herkesle benzer 🙌 AIDS, HIV ile yaşayan birçok insanın artık gündemine giren bir sendrom olmaktan çıktı.


HIV tedavisi epey yol kat etti: İlaç tedavisiyle vücuttaki virüs düzeyi belirlenemeyen seviyeye indirildikten sonra virüs başka birisine geçemiyor. Vücuttaki HIV düzeyi belirlenemiyorsa, bulaşmıyor. Örnek araştırmalardan biri: 16,899 kondomsuz cinsel ilişki, sıfır bulaş 💯


Virüs seviyesi bulaşıcı düzeyde bile olsa, HIV hiçbir zaman aynı ortamda bulunmak ya da öpüşmek gibi ten temasıyla veya günlük ortak eşyaları paylaşmakla bulaşmaz. Vücuttaki virüs seviyesini belirlenemeyen düzeye indirmekse genellikle en fazla birkaç ay sürüyor.


HIV ile yaşamayıp, önleyici PREP ilaçları kullanan bireylere de HIV bulaşma ihtimali yok denebilir: Prep ilaçlarını reçete edildiği şekilde kullananlar, virüse karşı %100’e yakın korunabiliyor 👍


Gelişmeler çok sevindirici değil mi? Fakat halen yaşanabilen inanılmaz ayrımcılıklardan ötürü Türkiye’de birçok insan HIV tedavisine erişmekte ve normal standartlarda bir hayat yaşamakta güçlük çekiyor. Bilgi eksikliği ve ön yargılar hastaların tanı alabilmesini ve tedavisini geciktiriyor; virüsün AIDS sendromuna yol açma riskini arttırıyor. HIV tanısı alan birçok bireyin ruhsal sağlıkları da aynı nedenlerle risk altında.

HIV bulaşı riskinin yaşandığı durumlarda 72 saat içinde uygulanarak vakaların yaklaşık %80’inde engelleyici etkisi olan PEP ilaçlarına çoğu ülke aksine Türkiye’de SGK tarafından erişim sağlanmıyor. HIV’in yayılmasını dünya çapında bitirmekte önemli potansiyele sahip PREP’e erişim de henüz SGK gündeminde değil.

Tüm bunlara dair siz bir şey yapmak isterseniz, bilgilenmeye ve farkındalık yaratmaya odaklanabilirsiniz. Bizzat bir tanıdığınızın HIV ile yaşadığını mı öğrendiniz? Üzüntü ya da acıma duygusu ile yaklaşmak yerine en iyi desteği, doğru bir yaklaşım ve doğru bilgi sahibi olarak verebilirsiniz ℹ️ Detaylı bilgiler için: kirmizikurdele.org👈

💬 HIV ile Yaşayan Hemşire: Daniel Dyviniak👆 ·
💬 İstanbul’dan Emre’nin HIV tecrübesi👆 ·
ℹ️HIV Hakkında Bilmeniz Gereken 5 Güncel Bilgi👆 ·
👉 1 Aralık Dünya AIDS günü ve 1-7 Aralık Kırmızı Kurdele Haftası Nedir❓

1 Aralık Dünya AIDS günü 1988 yılından itibaren, HIV nedeniyle AIDS salgınının yaşandığı yıllarda hayatını kaybedenleri anmaya ve konu hakkında farkındalık yaratmaya adandı.

1-7 Aralık Kırmızı Kurdele Haftası“Sadece bir gün yetmez ki” sloganıyla Kırmızı Kurdele İstanbul Derneği tarafından, HIV farkındalığı yaratmak için, bir hafta boyunca yapılacak sunum ve etkinlikleri içeren hafta olarak organize edilmekte.

Son Güncelleme: 29 Kasım 2017 · 🌱 veganlik.org
İstanbul röportajı kişisel bilgileri, süren ayrımcılıklara karşı koruma amaçlı değiştirilmiştir

veganlik.org sağlık kategorisi yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki olarak tıbbi bir tavsiye, teşhis, tedavi niteliği taşımaz. Araştırma sonuçları için lütfen ilgili kaynakları ziyaret edin ve her zaman doktorunuza danışın.

sizin yorumunuz: