“EGG” Serisi: Sanat ile Hayvanlar─▒n Sesi ­čľ╝

Sanat├ž─▒ Melisa K─▒l─▒├ž, EGG serisindeki eserleri ile izleyenlerini t├╝ketim al─▒┼čkanl─▒klar─▒n─▒ sorgulamaya ve de─či┼čtirmeye davet ediyor.

“Sanat─▒n tarihsel d├Ân├╝┼čt├╝r├╝c├╝ ve ├Âzg├╝rl├╝k├ž├╝ g├╝c├╝n├╝n, insan d─▒┼č─▒ hayvanlara y├Ânelik geni┼čleyerek, insan lisan─▒ olmayan─▒n sesi olmas─▒ vakti geldi.”

Vegan sanat├ž─▒ Melisa K─▒l─▒├ž, EGG (Enough of Guilt & Graves) serisinin ├ž─▒k─▒┼č noktas─▒n─▒ bu s├Âzlerle tan─▒ml─▒yor.

Yeni eserlerinden olu┼čan serisinin hikayesini veganlik.org ile payla┼čan K─▒l─▒├ž, hayvan haklar─▒ ve veganizm m├╝cadelesi kapsam─▒nda “Yumurta”y─▒ ele alarak, tavuk ve civcivlerin ├╝zerindeki s├Âm├╝r├╝y├╝ ve bir yumurtan─▒n nelere mal oldu─čunu g├Âstererek, seyirciyi g├╝nl├╝k g─▒da t├╝ketimini sorgulamaya ve de─či┼čime davet ediyor.

D├Ârt yeni eser: Rulet, Yumurta, Zevk, Alg─▒

T├╝m bireylerin ya┼čam hakk─▒ ve ├Âzg├╝rl├╝─č├╝n├╝n ihlal edildi─či ve s├Âm├╝r├╝n├╝n ya┼čam─▒n her alan─▒nda normalle┼čtirilmeye ├žabaland─▒─č─▒ bir d├Ânemde sanat─▒n d├Ân├╝┼čt├╝r├╝c├╝ g├╝c├╝ne dikkat ├žeken sanat├ž─▒, insan merkezcili─če kar┼č─▒ ele┼čtirisini d├Ârt yeni eseriyle dile getiriyor: Rulet, Yumurta, Zevk, Alg─▒.

“Tanr─▒ yerine, insan-tanr─▒y─▒ koyan modern h├╝manizmin sonucu antroposentrik yakla┼č─▒m, gezegendeki t├╝m varl─▒klar─▒n insan─▒n tasarrufunda oldu─ču kibiriyle hayvan s├Âm├╝r├╝s├╝n├╝ me┼čru kabul ediyor. Bu ba─člamda hayvan ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ ad─▒na at─▒lan ilk ger├žek ad─▒m olan veganl─▒ktan bahsetmek gerek”

“Veganl─▒k, hissedebilir canl─▒lara, yani hayvanlara, tahakk├╝m uygulamay─▒ reddetmek ve onlar─▒ kullanmaktan sak─▒nmak demek. Hi├žbir hayvan bir nesne, mal ve kaynak de─čil. Hi├žbir hayvan insanlar─▒n maksatlar─▒, gayeleri i├žin bir ara├ž, giyecek, i├žecek, k─▒yafet, aksesuar, s├╝s e┼čyas─▒, kozmetik ve medikal ├╝r├╝n, deney, e─člence, ula┼č─▒m, spor ve kumar nesnesi olarak kullan─▒lmamal─▒. Hayvanlarla aram─▒zdaki ili┼čki, s├Âm├╝r├╝, deh┼čet, korku ve ter├Âr ├╝zerinden de─čil, sadece e┼čitli─če dayal─▒ beraber varolu┼č ├╝zerinden temellenmeli.”

“Rulet”
Rulet: Civcivlerin Katliam─▒

Serinin ilk eseri Rulet (2017), ka─č─▒t ├╝zerine kolajdan yap─▒lm─▒┼č bir ├žal─▒┼čma. Sanat├ž─▒ K─▒l─▒├ž eserini ┼ču s├Âzlerle tan─▒ml─▒yor:

“Rulet, her g├╝n yumurtadan ├ž─▒kar ├ž─▒kmaz ta┼č─▒ma band─▒nda cinsiyetlerine g├Âre ayr─▒lan civcivlerin katliam─▒n─▒ ele al─▒yor. T─▒pk─▒ g├╝n├╝m├╝zde bireylerin cinsiyetlerine, ya┼člar─▒na, g├Âr├╝n├╝┼člerine, y├Ânelimlerine, ─▒rklar─▒na ve ekonomik seviyelerine g├Âre s─▒n─▒fland─▒r─▒l─▒p ├Âtekile┼čtirilmesi gibi.”

“Yapay d├Âllenme yoluyla civcivlerin y├╝zde ellisi erkek olarak d├╝nyaya geliyor ve anatomisi nedeniyle yumurtlamaya uygun olmayan bu erkek civcivler bant ├╝zerinde ayr─▒l─▒p en ucuz y├Ântemlerden biri olan canl─▒ canl─▒ do─črama makinesine at─▒larak katlediliyor. Kolaj, s─▒rf taba─č─▒m─▒za gelen bir yumurta i├žin canl─▒n─▒n hayat─▒yla kumar oynanmas─▒n─▒ anlat─▒yor.”

Eserler: “Yumurta” (Sol) ve “Zevk” (Sa─č)
Yumurta: Do─čas─▒ Bozulan Canl─▒lar

Serinin ikinci ├žal─▒┼čmas─▒ Yumurta (2017) ise, foto-blok ├╝zerine kolajdan olu┼čuyor ve yapay ortamlarda yarat─▒lan s├Âm├╝r├╝ye de─činiyor:

“1935 y─▒l─▒nda ba┼člat─▒lan Lebensborn projesi ─▒rksal a├ž─▒dan saf ve genetik olarak sa─čl─▒kl─▒ nesiller yeti┼čtirilmesini hedefliyordu. Irk├ž─▒ ve ayr─▒mc─▒ tutumlar─▒yla ├╝st insan yaratma yoluna gidilerek, ├Âzel olarak se├žilmi┼č ─▒rktan gen├ž kad─▒n ve erkekler ├žiftle┼čtirilirdi.”

“Bu proje bir grup insan─▒n ‘m├╝kemmel’ insan fikriyle farkl─▒l─▒klar─▒ndan ar─▒nd─▒r─▒lm─▒┼č, tek tiple┼čtirilmi┼č bir insan─▒ms─▒ yaratmaya ├žal─▒┼č─▒yordu. Yumurta sekt├Âr├╝n├╝n tavuklar─▒n do─čalar─▒n─▒ bozup. bir sene i├žinde insan kullan─▒m─▒ ad─▒na y├╝zlerce kez yumurtlamas─▒ i├žin yapay ortamlar haz─▒rlay─▒p, civcivlerin genetikleriyle oynayarak s├Âm├╝rmesi gibi.”

Zevk: Modern insan─▒n hissetti─či gibi s─▒k─▒┼č─▒k

Sanat├ž─▒, insanlar─▒n yediklerinin arkas─▒nda yatanlar─▒, seride yer alan strafor ├╝zerine kolaj ├žal─▒┼čmas─▒ Zevk (2017) ile ele al─▒yor:

“E┼čitli─čin ve ├Âzg├╝rl├╝─č├╝n konu┼čulup g├╝zellendi─či bir d├╝nyada, insanlar─▒n yediklerinin arkas─▒nda yatan hikayeyi bazen bilmeyerek, bazen g├Ârmezlikten gelerek, yaln─▒zca zevkleri i├žin bir├žok canl─▒n─▒n do─ču┼čtan hak etti─či ├Âzg├╝rl├╝─č├╝n├╝ elinden ald─▒─č─▒na tan─▒kl─▒k ediyoruz.”

“Yumurta sekt├Âr├╝nde kullan─▒lan kafeslerde her bir tavu─ča d├╝┼čen alan─▒n tavu─čun tek bir kanad─▒n─▒ bile a├žamayaca─č─▒ ebatlarda olmas─▒, dar alanlara hapsedilen tavuklar─▒n t─▒pk─▒ yabanc─▒la┼čm─▒┼č modern insan─▒n hissetti─či gibi s─▒k─▒┼č─▒k hissederek ac─▒ ├žekmesi, kahvalt─▒lar─▒n olmazsa olmaz─▒ yumurtan─▒n t├╝ketiminden kaynaklan─▒yor.”

“Alg─▒”
Alg─▒: Toplumsal de─či┼čim zaman─▒

Serinin son eseri Alg─▒ (2017) ise ├živi, plastik ve ped malzemelerinden olu┼čuyor; toplumsal de─či┼čim gereklili─čine dikkat ├žekiyor:

“Tavuk ve insan─▒n di┼čisinde bulunan yumurta, farkl─▒ renk ve formda bulunsa bile, ikisi de ├╝remenin ├╝r├╝n├╝. Fakat biri besin olarak g├Âr├╝l├╝rken, di─čeri bir ay─▒p ve saklanmas─▒ gerekendir.”

“Sert ve sivri ├živiler, toplumun di┼čili─či ay─▒play─▒┼č─▒n─▒n ve tavuk yumurtas─▒n─▒ g─▒da olarak g├Ârmesinin zaman i├žerisinde kal─▒pla┼čm─▒┼č birer ├Â─čreti olu┼čunu temsil ediyor. ├çiviler bir yere sabit olmaks─▒z─▒n rastgele durmakta. G├╝n├╝m├╝ze kadar ├╝st├╝ ├Ârt├╝lm├╝┼č, ├Â─črenildi─či takdirde de sessiz kal─▒nan ger├žeklerin art─▒k sabit kalamayaca─č─▒na, toplumsal de─či┼čimin zaman─▒n─▒n geldi─čine dikkat ├žekiyor.”

EGG serisiyle bir yar─▒┼čmaya haz─▒rlanan K─▒l─▒├ž’─▒n daha ├Ânceki veganizm temal─▒ eserlerinden “Siyah-Beyaz Evren”,┬áDidim Vegfest┬á2017’de sergilenmi┼čti. Sanat├ž─▒ ayn─▒ zamanda sokak hayvanlar─▒ yarar─▒na resimler de yap─▒yor.

├çal─▒┼čmalar hakk─▒nda ileti┼čim i├žin, Melisa K─▒l─▒├ž: facebook ┬Ě e-posta

Son G├╝ncelleme: 4 Ocak 2018┬á­čî▒ ┬áveganlik.org

Bir cevap yaz─▒n

E-posta hesab─▒n─▒z yay─▒mlanmayacak.